Makat Yırtılması (Anal Fissür) Nedir?

MAKAT ÇATLAĞI (ANAL FİSSÜR)

Toplumda anal bölge hastalıkları oldukça sıktır. Kadınlarda daha sık rastlanır. Ancak çoğu zaman utanma duygusuyla saklandığından gerçek yaygınlık her zaman tespit edilemez. Makat hastalıkları arasında da en sık görülen hastalıklardan biri anal fissür (makat çatlağı) dür. Çoğunlukla hemoroid zannedilir. Hemoroide göre çok daha fazla ağrı yaptığından daha sıklıkla doktora  başvurulur.

Anal Fissur

Makat Yırtılması Nedir?

Anüs kanalında yani iç yüzey derisinde çatlama şeklinde yaralanmadır, akut ( yeni, 1-2 haftalık) ve kronik (müzminleşmiş 1-2 haftadan daha eski) olmak üzere iki çeşidi vardır. Fissürü bu şekilde sınıflamak ya da akut – kronik olması tedaviyi belirlemekte etkilidir. Çatlak kronikleştikçe yani süre uzadıkça ucunda bir meme oluşmaya başlar. Bu meme skin tag – bekçi meme – sentinal pili gibi adlarla isimlendirilir. Hemoroidle sık karıştırılma sebebi de bu memedir.

Anal Fissür Neden Olur?

En sık sebep sert dışkı yani kabız olmak
Sık tuvalete gitmek
Yoğun ishal
Amipli dizanteri
Yaralanmalar (anal ilişki, kazalar vs)

Makat Çatlağı Nasıl Anlaşılır?

Anal fissürde tanı %100 e yakın oranda muayeneyle konabilir. Gözle anüs muayenesinde çatlak rahatlıkla görülebilir. Parmak muayenesinde anüs etrafındaki kasın ileri derecede kasıldığı, spazm yaptığı tespit edilir.

Hasta dışkılama sırasında şiddetli ağrı duyar. Bu ağrıyı dışkılarken  ‘camla çiziliyormuş gibi acı ‘ şeklinde tarif eder. Özellikle dışkının ilk çıkan kısmı sert ise ya da çok sulu ishalse bu ağrı daha fazladır. Müzminleşmeye başladıktan sonra tuvaletten çıktıktan sonra saatlerce hatta bazı hastalarda gün boyu kasılma şeklinde sancı hissi olur. Dışkılama sırasındaki acı klasik kitaplarda “hasta tuvaletten gözü yaşlı çıkar” şeklinde tarif edilmektedir.

Makat Çatlağındaki Belirtiler:

*Ağrı:  Dışkılama sırasında camla kesilmiş gibi şiddetli bir ağrı vardır. İlk dönemlerde dışkılamadan 5-10 dakika sonra ağrı kesilir. Hastalığın süresi uzadıkça, derinliği arttıkça, kronikleştikçe ağrı süresi uzar, bazen gün boyu sürebilmektedir. Bu ağrıda fissürün derinliği ile beraber anüs etrafındaki kasların ileri derecede kasılması (spazmı) da önemli rol oynar.

Akut dönemde ağrıyı geçirmekte en etkili yöntem oturma banyosu şeklinde uygulanan sıcak uygulamadır. Makat kaslarını gevşettiğinden dolayı rahatlama sağlar. Neredeyse gün boyu küvetten çıkamadığını söyleyen hastalar vardır. İleri dönemlerde ise kasların spazmı çok arttığından sıcak su yetersiz kalır.

Ağrıyı gidermek için ağrı kesici pomatlar, tabletler alınabilir.

*Kanama:  Ağrı kadar belirgin değildir. Genellikle peçeteye çizgi şeklinde olan kanama şeklinde görülür.  Yara derinleştikçe damlama şeklinde görülebilir.

*Makatta meme: Genellikle hastalar bu memeler nedeniyle hastalığını basur (hemoroid) zannederler. Hastalık ilerledikçe, derinleştikçe, süre uzadıkça yani kronik anal fissür haline geldikçe bu memeler büyür. Bekçi meme, skin tag, sentinal pili gibi isimler alır. Bazen fissürün iç ucunda da aynı memeler mevcuttur. Hastalığın kendisi bu memeler değildir. Tedavide alınması tıbben şart değildir. Hastalığın alevlendiği dönemlerde meme ödem nedeniyle büyüyebilir. Hastalık iyileşince  bu pililer bir miktar küçülebilir, çoğunlukla  kalıcıdır.

*Kaşıntı: Fissür zemininden olan salgı nedeniyle görülebilir. Çok sık rastlanmaz.Ayrıca tedavi edilmesine gerek yoktur. Fissür iyileşince geçecektir.

*Tıkanıklık (Makatın Kapandığı) Hissi: Makat kaslarındaki ileri derecede spazm (kasılmadan ) dolayı makat adeta tıkanır. Muayene sırasında rektal tuşe ile (parmakla muayene) çok rahatlıkla bu spazm tespit edilebilir.Tedavide ana prensip bu spazmı çözmektir.Sıcak suya oturma, bazı ilaçlarla kasları gevşetme, botilium enjeksiyonu ile kası felç etme ya da ameliyatta kası kesme gibi yöntemler uygulanır.

Anal Fissür Tedavisi Nasıl Yapılır?

Fissür tedavisinde hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın fissüre neden olan etkenin ortadan kaldırılması gerekir. Örneğin kabızlık varsa kabızlık giderilmelidir. Kabızlığın giderilmesi için öncelikle beslenme tarzı değiştirilmeli. Bol sebze, salata, lifli tahıl ürünleri, lifli meyveler yenmeli. Mümkün olduğunca beyaz unlu mamüllerden kaçınılmalıdır. Bol su (en az 2-2,5 lt) tüketilmelidir. Mutlaka bol hareket edilmeli, özellikle tempolu yürüyüş yapılmalıdır. Dışkılama ihtiyacı olduğunda ertelenmemeli, bekletilmemelidir. Bekletilirse dışkının ilk kısmı sertleşir, sert dışkı da fissürü her zaman derinleştirir ve yaranın kapanması gecikir.

Tıbbi Tedavi (İlaç Tedavisi):

*İlk 1-2 haftalık dönemde bölgesel uyuşukluk sağlayan ve anal kasları gevşeten ilaçlar yüzde 30-40 oranında iyileşme sağlayabilir yani kullanan 100 hastadan 30-40 kadarında tam iyileşir.

*Sıcak suya oturma makat kaslarının gevşemesi ve ağrıyı rahatlatması nedeniyle önerilir. Özellikle dışkılamadan önce 5 dakika,sonra 5 dakika dayanabileceği kadar sıcak suya oturması yeterlidir.

İlaçlarla 2-4 hafta içinde iyileşmediyse fissür giderek kronikleşmiştir ve ilaçlarla zaman kaybetmek yerine daha etkili yöntemlere geçilmelidir.

Ameliyatsız  Makat Çatlağı Tedavisi

Hem erken dönem hemde müzminleşmiş dönemde başarıyla kullanılan bir yöntemdir. Tedavide botulinum toksini A denilen madde kullanılır. Bu toksin anüste istem dışı kasılan iç sfinkterlerin içine yapılır ve kası felç ederek gevşetir. Böylece daralmış olan anal kanal gevşer, genişler. Dışkının anüs kanalından geçerken tahrişi azalır ve  hastalık giderek iyileşir.

Botoks enjeksiyonu kullanımı özellikle yurt dışında giderek artmaktadır. Avrupa ülkelerinde sigorta şirketleri ilaç tedavi bedelini öderken Türkiye’ de ödememektedir, bu nedenle ülkemizde sgk nın ödeme yapmamasından dolayı devlet kurumlarında yapılamamaktadır. Bu durum hastaya ekonomik yük getirdiği için daha az tercih sebebi olmaktadır.

*100 ünite yapıldığında hastaların % 95 inde tam iyileşme sağlanır.

*1 dakikada uygulanan basit bir enjeksiyon işleminden ibarettir.  Muayenehane koşullarında rahatlıkla yapılabilir.

*İşlemden sonra ekstra bir ağrı görülmez, hasta işine, okuluna rahatlıkla dönebilir.

*Anestezi gerektirmez. Çok ağrılı hastalarda işlemi rahat yapabilmek ve internal anal kası rahat bulabilmek için lokal anestezi yapılabilir.

*Ameliyatta nadiren görülen ve kalıcı olan gaz – dışkı kaçırma gibi yan etkiler çok daha nadirdir. Görülse bile en geç 6 ayda kaybolur. Ciddi bir yan etkisi yoktur.

*Anüste şekil değişikliği yamulma olmaz

*Ameliyat korkusu yaşatmaz

*Hiçbir hazırlık (lavman, musil, traş, rektoskopi) ve tahlil gerektirmez.

*Kanama riski yoktur

Botoks enjeksiyonu  uygulaması:  İnce iğne yardımıyla parmak eşliğinde felç edilmek istenen internal sfinkter kasının  içine  soldan 50 ünite, sağdan 50 ünite enjekte edilir.

Cerrahi Tedavi-Makat Çatlağı Ameliyatı 

Çatlak sebebiyle oluşan kas krampını açmak anüs kaslarından istemsiz kasılan internal sfinkter kası kesilerek anüste gevşeme sağlanır, gevşeyen makat rahatladığı için iyileşmenin önü açılmış olur. Ameliyatın başarı oranı % 99 civarındadır, yani uygulanan her 100 hastadan 99 u tam iyileşir. Makatta yapısal değişim (yamuklaşma), kontrolsüz gaz veya dışkı kaçırma gibi sorunlar çok seyrekte olsa yaşanabilmektedir. Lokal anestezi ile yapılabilirse de genellikle ameliyat stresi yaşayan hastalar spinal ya da genel anestezi tercih edebilmektedir.

Anüsün hemen kenarından mini (yaklaşık 1 cm) bir kesiyle internal sfinkter kası bulunur, kesilir.

Nadiren az miktarda kanama, hematom gibi komplikasyonlar görülebilir.

Yine çok nadir olarak gaz kaçırma gibi bir yan etki görülebilir, olursa kalıcıdır.

https://www.ideaklinik.com/anal-fissur-makat-catlagi-nedir.html

160 Comments

Add a Comment
  1. Mrb hocam ben yaklaşik olarak 8 aydir anal füssür yasiyorum cok derece yirtik cok dr gittim ilac kullandim gecmedi yirtik iki adet ve bariz cok yirtik iki aykadar kabizlik sonrasi olustu ameliyat dedi gittigim dr lar korktum olmadim gaz ve diski kacirma riski var dye bakirkoyde özelbir muaynede botoks yaptirdim uc hafta oldu yara ayni yara sadece kanamasi azaldi kasinti devam ediyor yaptirdigim merjez hic tekrargel gbi bsey demedi bana ilgi yok yani nezaman gecer dye dua ediyorum artik botoks yapildigi halde gecmeyen füssür icin nezaman tekrar dr gitmeli ameliyat şartmi

    1. Botoks yapıldıktan sonra kası gevşetme etkisi 2 haftayı bulabilmektedir. Sonra da yavaş yavaş yara yani çatlak iyileşmektedir. Tam ağrının geçmesi 2 ayı bulabilir. Kanamanın azalması iyileşme yönünde olduğunu gösterir. İyileşmede kabızlığın ya da ishalin önlenmesi de önemli bir faktördür. Yine de kafanızda soru işaretleri varsa doktorunuza kontrole gitmelisiniz.En azından muayene ile kasın gevşeyip gevşemediğini kontrol edecektir. Gevşeme varsa etki etmiş demektir. Ameliyat kararı almak için çok erken.

  2. Merhaba hocam kas kesme işlemi analysis fissürde Botox tedavisinden daha mı başarılıdır. Siz bu işlemi yapıyor musunuz

    1. Başarıda ikis arasında çok anlamlı fark yok sayılır. Bir miktar ameliyat daha başarılı. Her tedavinin başarısını etkileyen ana etken kabız ya da ishal olmamak. Fissür tedavisinde diğer makat hastalıklarındaki tedaviler gibi tüm yöntemleri uyguluyorum. Botoks ve ameliyat tedavilerinin yan etkileri, iyileşme süreci ile ilgili bilgileri hastayla paylaşıyorum. Hastanın isteğine göre tedavisini yapıyorum.

  3. Ameliyatla fissür tedavisi yapıyor musunuz?

    1. Evet, yapıyorum. Ameliyat bazı kalıcı olan ve çok nadir görülen yan etkileri olsa da cerrahi olarak kabul edilmiş, yıllardır uygulamada olan bir tedavi şeklidir.Son zamanlarda botoks tedavisi çıkıncaya kadar ve devlette sgk ödemediğinden çalıştığım süre içinde fissür tedavisini yalnızca ameliyatla yapıyorduk. Halen de yapmaya devam ediyorum.

  4. HOCAM BEN Bİ KAÇ AYDIR ANAL FİSSÜR SIKINTISINI YAŞIYORUM. DOKTORA GİTTİM ÇATLAK VAR KAŞINTI OLUYO VA HAFİF KANAMA OLUYO DEDİM İKİ ADET İLAÇ VERDİ (PROCTOLOG RECTAL 30 GR KREM İLE ANESTOL %5 30,GR POMAD)
    İKİSİDE MERHEM KULYLANDIM GEÇMEDİ. GENEL CERRAHA GİTTİM MUAYENE ETMEDEN BUNLARI YUKARIDAKİ İLAÇLARI KULLANDIYSAN VE GEÇMEDİYSE AMALİYAT DEDİ BENDE AMALİYAT OLMAM İLAÇ YAZIN DEDİM ODA
    DOXIUM 1000 MG 60 TABLET
    ARVELES 25 MG 20 FILM TABLET
    PROCTO-GLYVENOL 30 GR KREM
    ARVELES 25 MG 20 FILM TABLET BU İLAÇLARI YAZDI AĞRI ACI FAZLA OLMUYO AMA KAŞINTI OLUNCA KANAMA OLUYO. BEN NAPABİLİRİM AMELİYAT SONUNDA TUTAMAMA OLDUĞU SÖYLENİYO BEN BUNU NASIL ATLATABİLİRİM AMALİYAT ŞARTMI

    1. Fissürde ilaçlara cevap vermemesi ameliyat kriterlerinden biridir. Ama fissürün derinliği,makat etrafındaki kasın kasılmış olması, başında bekçi memenin olması, aylardır devam etmesi yani kronikleşmesi daha önemli kriterlerdir. Ben muayene etmeden, bu kriterleri görmeden özellikle makat kasındaki kasılmayı görmeden ameliyat önermiyorum. doxiumu fissürde vermiyorum,diğer pomatlar az da olsa kortizon içerdiğinden hastalarımın uzun süre kullanmasını önermiyorum. Ayrıca ağrınızın fazla olmaması,kaşıyınca kanaması fssür düşündürmekten öte kaşıntının başka bir sebebi olabileceğini düşündürüyor. Yeniden ayrıntılı bir muayene gerekiyor. Eğer ameliyat gerektiren bir fissürse ve ameliyat istemiyorsanız botoks tedavisi de olabilirsiniz.

  5. 7aylık hamileyim.Dışkılama deliğimin yanında bir şişlik var.Hemoroid olduğunu tahmin ediyorum. Hamileyken tedavi olunur mu?

    1. Kabızlık,ishal,ıkınma sonrasında anal hematom, dış hemoroid olablir. Zonklayan ağrı varsa apse olabilir,apsede hamile bile olsanız acil ameliyat olmalısınız. Anal hematom ya da pıhtılaşmış basur çok ağrı yapıyorsa minik bir kesi ile pıhtı boşaltılabilir. Hemoroid ya da fissür gebelik sonrası düzelebilir de bu nedenle kalıcı ameliyattan kaçınıyorum. Yani hastayı ağrı ve kanama ile çok rahatsız etmiyorsa bazı önlemler ve ilaç tedavisi ile devam ediyorum. Ameliyatı sonraya bırakmayı tercih ediyorum. Yine de teşhis ve kesin tedavi önerebilmek için muayene etmek gerekir.

  6. Merhaba ben kabızlık yaşıyorum 1 hafta kadar oldu ve makatimda yırtılma oldu bazen çok zorlandığı zamansa avuç dolusu kanıyor çiş yaparken de çiş asidiyle yakıyor resmen ağlayarak çıkıyorum tuvaletten bı kaç gündür de aynadan baktım ve tahriş olmuş gibi pişik gibi kıpkırmızı olmuş ve dokunamiyorum. Ben ne yapmalıyım?
    Bu arada esimde bir kaç gündür beni yaşadığın gibi sorun yaşıyor onun da makatta yavaş yavaş küçük bilye gibi şeyler çıkıyor acaba biz bir şekilde enfeksiyon falan mı kaptik anlamadım ki.

    1. Kabızlıkta oluşan fissür ya da anüs çevresi kızarık ve tahrişli ise dermatit gibi durumlar olur. İshal,ateş, devamlı zonklayan ağrı olmadığından eşinizle beraber olacak bulaşıcı enfeksiyon olduğunu düşünmüyorum. Bahsettiğiniz bol kanama mutlaka muayene olmanızı gerektiren bir durumdur. Kanamanın sebebi basit bir tahrişten, fissürden olabileceği gibi ciddi hastalıklarda da olabilir. Bu nedenle muayene özellikle anoskop muayenesi olabilirseniz anüsün içi de değerlendirilerek kanama sebebi kesin teşhis edilmeye çalışılmalıdır.

  7. Hekim hanım merhaba kolay gelsin.
    Lis ameliyatında stinger kasi kesilmeden olmuyor mu sadece fissü lu bolge ve papila denilen çıkıntı kesilse sfinger kasi kesilmese boyle bir şansımız varmi sizin kliniğimizde. (Stinger kasi kesildiğinde gaz diski kaçırma vb. Istemsiz durumlar olduğu için stinger kasi kesilmesin istiyorum)

    1. Hemoroid,kıl dönmesi,fıtık gibi hastalıklarda değişik ameliyat yöntemleri vardır,fakat fissür ameliyatında cerrahi müdahale olarak tek bir ameliyat yöntemi vardır. Mutlaka iç makat kası (internal sfinkter) kesilmelidir. Fissürü(çatlak) kesmek ya da dikmek gibi bir uygulama yok. Makatı genişletmek ana amaçtır. Fissür dikilirse genişleme yerine makat daha da daralmış olur. Ameliyat yerine ameliyat kadar başarılı botoks enjeksiyonu yapılırsa gaz kaçırma riski yok denecek kadar azdır.çok nadiren olsa bile kalıcı değildir,en geç 6 ay sonra biter

  8. Hocam ben alaturka tuvalete otururken tuvaletin yakınına konulan tuvalet fırçasına oturdum yanlışlıkla sert bir şekilde oturduğum için makata mı denk geldi yoksa yan tarafına mı anlayamadım o an. O acı ile hemen tuvaletten çıktım ve makatta aşırı kanama meydana geldi. Sonrasında makatın ucunda meme gibi bir et parçası sarktı 2 gün geçti ama her hareket halinde kanama meydana geliyor bu durumda doktorada gitmeye çekiniyorum ne yapmalıyım.

    1. Doktora mutlaka gitmelisiniz. Travmaya bağlı anüs yırtılması ,rektum (barsağın son kısmı) yaralanması olabilir. Bazı durumlarda özellikle rektum yaralanmalarında karına torba bağlamaya varan müdahaleler gerekebilir.

  9. Merhaba ismimi vermek istemiyorum benim anal ilişkiden dolayı makatimda aşırı derecede yırtılma oldu vede hic bir sekilde iyleşme olmadı vede çok kötü durumdayım daha onceden 2 defa botoxs yaptırdım amaliyat olmakta istemiyorum aslında sadece korkum ileri yaşlarda gaz kaçırma oluyor ondan yardımcı olurmusunuz bana birde makatımda daralma oldu ben bir erkeğim

    1. Anal ilişki yaşayanlarda ben ameliyat önermiyorum. Çünkü ilişki nedeniyle kaslarda zaten bir hasar ve gevşeme görülüyor. Bu durumdaki çoğu kişiler zaten gaz kaçırabiliyor. Ameliyat durumu daha da vahimleştirebilir. Fissür olduğunda kaslarda kasılma geçici olarak oluştuğunda tekrar botoks yapılabilir. Botoks kasları 6 ay süreliğine gevşetir,bu sürede de yaraların (fissürün) iyileşmesi için yeterli bir süredir.

  10. Doktor hanım bende de 5 aydır fissur var. Simdilik maddi anlamda yetersiz olduğum icin botox yaptiramiyorum. Beslenmemi ve wc alışkanlığımi gozlemledigim de ufacık bir acılı gıda yediğim de hemen kabız oldugumu farkettim.(örneğin üç dort dilim az acılı sucuk) Acaba benim midem de mi sorun var bir yara olabilir mi ki acı gıda yedigim de midem ogutmuyor ve kabiz oluyorum. Bu acı yemesi sonrasında da kabiz olma sorunu sade bende mi var acaba. Fissur olmamın sebebi de mide rahatsızlığım olabilir mi. Değerli görüşleriniz için şimdiden teşekkür ederim doktor hanım.

    1. Kabızlığınızın midedeki sorunla ilgili olduğunu düşünmüyorum. Midede sorun olsa kabızlık olarak ortaya çıkmaz,öncelikle yanma,ağrı,kusma gibi belirtiler olur. Bazı kişilerde acı ishal,bazı kişilerde kabızlık yapabilir. Acı makat çatlağında çıkışta aşırı yanmalara sebep olur. (acı biber ellediğinizde elinizi yüzünüze, gözünüze dokunmanız bile gözde acıma,yanma yapar.) Bu sebepten (yanma endişesiyle) dışkıyı erteliyor olabilirsiniz. Ayrıca acı yediğinizde sebze,lifli meyve ve su tüketimini artırabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Op. Dr. Seher ŞİRİN © 2018