Makat Yırtılması (Anal Fissür) Nedir?

MAKAT ÇATLAĞI (ANAL FİSSÜR)

Toplumda anal bölge hastalıkları oldukça sıktır. Kadınlarda daha sık rastlanır. Ancak çoğu zaman utanma duygusuyla saklandığından gerçek yaygınlık her zaman tespit edilemez. Makat hastalıkları arasında da en sık görülen hastalıklardan biri anal fissür (makat çatlağı) dür. Çoğunlukla hemoroid zannedilir. Hemoroide göre çok daha fazla ağrı yaptığından daha sıklıkla doktora  başvurulur.

Anal Fissur

Makat Yırtılması Nedir?

Anüs kanalında yani iç yüzey derisinde çatlama şeklinde yaralanmadır, akut ( yeni, 1-2 haftalık) ve kronik (müzminleşmiş 1-2 haftadan daha eski) olmak üzere iki çeşidi vardır. Fissürü bu şekilde sınıflamak ya da akut – kronik olması tedaviyi belirlemekte etkilidir. Çatlak kronikleştikçe yani süre uzadıkça ucunda bir meme oluşmaya başlar. Bu meme skin tag – bekçi meme – sentinal pili gibi adlarla isimlendirilir. Hemoroidle sık karıştırılma sebebi de bu memedir.

Anal Fissür Neden Olur?

En sık sebep sert dışkı yani kabız olmak
Sık tuvalete gitmek
Yoğun ishal
Amipli dizanteri
Yaralanmalar (anal ilişki, kazalar vs)

Makat Çatlağı Nasıl Anlaşılır?

Anal fissürde tanı %100 e yakın oranda muayeneyle konabilir. Gözle anüs muayenesinde çatlak rahatlıkla görülebilir. Parmak muayenesinde anüs etrafındaki kasın ileri derecede kasıldığı, spazm yaptığı tespit edilir.

Hasta dışkılama sırasında şiddetli ağrı duyar. Bu ağrıyı dışkılarken  ‘camla çiziliyormuş gibi acı ‘ şeklinde tarif eder. Özellikle dışkının ilk çıkan kısmı sert ise ya da çok sulu ishalse bu ağrı daha fazladır. Müzminleşmeye başladıktan sonra tuvaletten çıktıktan sonra saatlerce hatta bazı hastalarda gün boyu kasılma şeklinde sancı hissi olur. Dışkılama sırasındaki acı klasik kitaplarda “hasta tuvaletten gözü yaşlı çıkar” şeklinde tarif edilmektedir.

Makat Çatlağındaki Belirtiler:

*Ağrı:  Dışkılama sırasında camla kesilmiş gibi şiddetli bir ağrı vardır. İlk dönemlerde dışkılamadan 5-10 dakika sonra ağrı kesilir. Hastalığın süresi uzadıkça, derinliği arttıkça, kronikleştikçe ağrı süresi uzar, bazen gün boyu sürebilmektedir. Bu ağrıda fissürün derinliği ile beraber anüs etrafındaki kasların ileri derecede kasılması (spazmı) da önemli rol oynar.

Akut dönemde ağrıyı geçirmekte en etkili yöntem oturma banyosu şeklinde uygulanan sıcak uygulamadır. Makat kaslarını gevşettiğinden dolayı rahatlama sağlar. Neredeyse gün boyu küvetten çıkamadığını söyleyen hastalar vardır. İleri dönemlerde ise kasların spazmı çok arttığından sıcak su yetersiz kalır.

Ağrıyı gidermek için ağrı kesici pomatlar, tabletler alınabilir.

*Kanama:  Ağrı kadar belirgin değildir. Genellikle peçeteye çizgi şeklinde olan kanama şeklinde görülür.  Yara derinleştikçe damlama şeklinde görülebilir.

*Makatta meme: Genellikle hastalar bu memeler nedeniyle hastalığını basur (hemoroid) zannederler. Hastalık ilerledikçe, derinleştikçe, süre uzadıkça yani kronik anal fissür haline geldikçe bu memeler büyür. Bekçi meme, skin tag, sentinal pili gibi isimler alır. Bazen fissürün iç ucunda da aynı memeler mevcuttur. Hastalığın kendisi bu memeler değildir. Tedavide alınması tıbben şart değildir. Hastalığın alevlendiği dönemlerde meme ödem nedeniyle büyüyebilir. Hastalık iyileşince  bu pililer bir miktar küçülebilir, çoğunlukla  kalıcıdır.

*Kaşıntı: Fissür zemininden olan salgı nedeniyle görülebilir. Çok sık rastlanmaz.Ayrıca tedavi edilmesine gerek yoktur. Fissür iyileşince geçecektir.

*Tıkanıklık (Makatın Kapandığı) Hissi: Makat kaslarındaki ileri derecede spazm (kasılmadan ) dolayı makat adeta tıkanır. Muayene sırasında rektal tuşe ile (parmakla muayene) çok rahatlıkla bu spazm tespit edilebilir.Tedavide ana prensip bu spazmı çözmektir.Sıcak suya oturma, bazı ilaçlarla kasları gevşetme, botilium enjeksiyonu ile kası felç etme ya da ameliyatta kası kesme gibi yöntemler uygulanır.

Anal Fissür Tedavisi Nasıl Yapılır?

Fissür tedavisinde hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın fissüre neden olan etkenin ortadan kaldırılması gerekir. Örneğin kabızlık varsa kabızlık giderilmelidir. Kabızlığın giderilmesi için öncelikle beslenme tarzı değiştirilmeli. Bol sebze, salata, lifli tahıl ürünleri, lifli meyveler yenmeli. Mümkün olduğunca beyaz unlu mamüllerden kaçınılmalıdır. Bol su (en az 2-2,5 lt) tüketilmelidir. Mutlaka bol hareket edilmeli, özellikle tempolu yürüyüş yapılmalıdır. Dışkılama ihtiyacı olduğunda ertelenmemeli, bekletilmemelidir. Bekletilirse dışkının ilk kısmı sertleşir, sert dışkı da fissürü her zaman derinleştirir ve yaranın kapanması gecikir.

Tıbbi Tedavi (İlaç Tedavisi):

*İlk 1-2 haftalık dönemde bölgesel uyuşukluk sağlayan ve anal kasları gevşeten ilaçlar yüzde 30-40 oranında iyileşme sağlayabilir yani kullanan 100 hastadan 30-40 kadarında tam iyileşir.

*Sıcak suya oturma makat kaslarının gevşemesi ve ağrıyı rahatlatması nedeniyle önerilir. Özellikle dışkılamadan önce 5 dakika,sonra 5 dakika dayanabileceği kadar sıcak suya oturması yeterlidir.

İlaçlarla 2-4 hafta içinde iyileşmediyse fissür giderek kronikleşmiştir ve ilaçlarla zaman kaybetmek yerine daha etkili yöntemlere geçilmelidir.

Ameliyatsız  Makat Çatlağı Tedavisi

Hem erken dönem hemde müzminleşmiş dönemde başarıyla kullanılan bir yöntemdir. Tedavide botulinum toksini A denilen madde kullanılır. Bu toksin anüste istem dışı kasılan iç sfinkterlerin içine yapılır ve kası felç ederek gevşetir. Böylece daralmış olan anal kanal gevşer, genişler. Dışkının anüs kanalından geçerken tahrişi azalır ve  hastalık giderek iyileşir.

Botoks enjeksiyonu kullanımı özellikle yurt dışında giderek artmaktadır. Avrupa ülkelerinde sigorta şirketleri ilaç tedavi bedelini öderken Türkiye’ de ödememektedir, bu nedenle ülkemizde sgk nın ödeme yapmamasından dolayı devlet kurumlarında yapılamamaktadır. Bu durum hastaya ekonomik yük getirdiği için daha az tercih sebebi olmaktadır.

*100 ünite yapıldığında hastaların % 95 inde tam iyileşme sağlanır.

*1 dakikada uygulanan basit bir enjeksiyon işleminden ibarettir.  Muayenehane koşullarında rahatlıkla yapılabilir.

*İşlemden sonra ekstra bir ağrı görülmez, hasta işine, okuluna rahatlıkla dönebilir.

*Anestezi gerektirmez. Çok ağrılı hastalarda işlemi rahat yapabilmek ve internal anal kası rahat bulabilmek için lokal anestezi yapılabilir.

*Ameliyatta nadiren görülen ve kalıcı olan gaz – dışkı kaçırma gibi yan etkiler çok daha nadirdir. Görülse bile en geç 6 ayda kaybolur. Ciddi bir yan etkisi yoktur.

*Anüste şekil değişikliği yamulma olmaz

*Ameliyat korkusu yaşatmaz

*Hiçbir hazırlık (lavman, musil, traş, rektoskopi) ve tahlil gerektirmez.

*Kanama riski yoktur

Botoks enjeksiyonu  uygulaması:  İnce iğne yardımıyla parmak eşliğinde felç edilmek istenen internal sfinkter kasının  içine  soldan 50 ünite, sağdan 50 ünite enjekte edilir.

Cerrahi Tedavi-Makat Çatlağı Ameliyatı 

Çatlak sebebiyle oluşan kas krampını açmak anüs kaslarından istemsiz kasılan internal sfinkter kası kesilerek anüste gevşeme sağlanır, gevşeyen makat rahatladığı için iyileşmenin önü açılmış olur. Ameliyatın başarı oranı % 99 civarındadır, yani uygulanan her 100 hastadan 99 u tam iyileşir. Makatta yapısal değişim (yamuklaşma), kontrolsüz gaz veya dışkı kaçırma gibi sorunlar çok seyrekte olsa yaşanabilmektedir. Lokal anestezi ile yapılabilirse de genellikle ameliyat stresi yaşayan hastalar spinal ya da genel anestezi tercih edebilmektedir.

Anüsün hemen kenarından mini (yaklaşık 1 cm) bir kesiyle internal sfinkter kası bulunur, kesilir.

Nadiren az miktarda kanama, hematom gibi komplikasyonlar görülebilir.

Yine çok nadir olarak gaz kaçırma gibi bir yan etki görülebilir, olursa kalıcıdır.

https://www.ideaklinik.com/anal-fissur-makat-catlagi-nedir.html

168 Comments

Add a Comment
  1. Ekleme: hekim hanim bağışlayın az once yazmayi unutmusum. Bendeki fissur de son bir aydır hiç kanama olmadi. önceki iyilestim düşüncelerim sonrasında beslenmemi bozdugum da elbet kanama oluyor ve hastalik nüksediyordu. Şimdiler de ise hiç kanama olmuyor sadece sanki fissurun başladığı ilk bir haftaya döndüm yani hissettiğim acı ve sızlama o günlerdekinin aynısı. (dışkılama sonrası bir iki saat). Acaba ben iyilesirim umidiyle bir yıl daha beklemeyi düşünürken bu hastalık en başa mı döndü.

    1. Kanama ve ağrı yeni başladıysa ilaçla geçebilir. Tabii ki 1 yıl önceki kanama ile aynı sebepten olduğu muayene ile tespit edilmelidir. Son muayenenizi 1 yıl önce olduysanız yeni kanama başladıysa başka bir sebep varlığı ya da tedavi belirlenmesi açısından tekrar muayene olmalısınız.

  2. Hekim hanim merhaba. Öncelikle tesekkur ve takdir ediyorum ki mesleğiniz de ender gorulen hic alismadigimiz bir hanımefendiniz hic bir karşılık beklemeden bu platform da soru soran herkese yılıp usanmadan cevap vermişsiniz. Bende de tam bir yil önce makat çatlağı anal fissür teşhisi konuldu ve ameliyat onerildi ama ben ameliyatdan hep kactim. Bu bir yil icinde bir hafta on gun hatta bir ay iyilestigim dönemler oldugu icin Bugüne kadar hep tamemen iyilesirim umidiyle bekledim. Beslenmeme dikkat ettigim de tam iyilestim diye düşünerek sizinde burada yazdığınız ve benim özlediğim yasak gidalara tekrar basladim (çay asitli içecek aci adana kebap cig kofte turşu vb.) Velhasıl bu günler de tekrar nüksetti bu hastalık. Benim sormak istediğim bir yıl sabredip bu hastalığı yenebilen varmıdır acaba. Bi bir yil daha beklesem bu sefer beslenmeme daha disiplinli sekilde dikkat etsem yani sfinkter kasi eski konumuna geldiğin de skar denilen o yara tumuyle iyilesirmi acaba. Engin bilgi ve tecrübelerinize güvendigim için vereceğiniz cevabı sabırsızlıkla bekliyor olacağım Sn. çok değerli hekim hanim. Başarılar dilerim esenlikle kalmanıza duacıyım.

    1. Öncelikle güzel sözleriniz için teşekkür ederim. Elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışıyorum.
      Dönem dönem oluşan fissürlrde hemen botoks ya da ameliyat gerekmiyor zaten. Fissür oluştuktan sonra 1 ayı geçen bir sürede iyileşme olmazsa, fissür giderek derinleşir ve makat etrafındaki kaslar kasılmaya başlar. Bu süre sonrasında kas iyice kasılmışsa müdahale gerekir. Başlangıçta kas kasılmadan ameliyat ya da botoks gereksizdir. Bu müdahale yapılsa bile kabız ya da ishal olduğunuzda tekrarlama olabilir. Önemli olan fissür derinleşmeden etkili bir tedavi olmaktır. Muayene ile fissürün durumu tespit edilir. İlaçla düzelme, iyileşme şansı verilebilir. Görmeden ilaç öneremem ama dışkıdan önce 5 dakika sıcak su oturma banyosu makat kasını gevşetir. Yine dışkılama öncesinde anüsün hemen giriş kısmına vazelinli pomatlar sürüp, sonra dışkılayın.

  3. Hocam makatta kaşıntı şikayetiyle cildiyeye gittim. makat çatlağı cerraha git dedi. makat çatlağı kaşıntı yapar mı

    1. Fissür ıslaklık, tahriş yaparak kaşıntı yapabilir. Fakat siğil, makat fistülü gibi hastalıklar da kaşıntı yapabilir. Bu nedenle genel cerrahi uzmanı size makat muayenesi yaparak kesin teşhis ve tedavi yapmalıdır.

  4. Hocam yeni doğum yaptım . doğumdan sonra büyük tuvaletimi yaparken canım çok yanıyor. botox tedavisini emzirenlere yapıyor musunuz

    1. Botoks tedavisini kronikleşmiş yani uzun süreden beri olan, derinleşmiş fissürlerde yapmak gerekir. Erken evrelerde kabızlığın düzeltilmesiyle ve bazı ilaç tedavileriyle düzelebilir. Özelikle doğumdan sonra olanların çok büyük bir kısmı iyi bir bakım ve tedaviyle düzeliyor. Sizde de böyle olacağını ya da müdahale gerekmeden iyileşme olabileceğini düşünüyorum. Botoksun süte geçmediği bilinse de yeterli bilimsel çalışma olmadığını düşündüğümden emzirenlerde yapmamaya çalışıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Op. Dr. Seher ŞİRİN © 2018

Sizi Aramamızı İster misiniz?