Makat hastalıkları


MAKAT (ANAL BÖLGE) HASTALIKLARI

Çoğunlukla utanma duygusundan en çok ihmal edilen, en çok gereksiz ve yanlış ilaç kullanılan hastalıklardandır. Bu bölge hastalıklarının çok büyük bir kısmı iyi huyludur ancak azımsanmayacak oranda kötü huylu hastalıkları da olabilmektedir.

 

Yerleşim bölgesi nedeniyle hastalar doktora gitmeye utanırlar. Her iki cinste de utanma olsa da kadınlarda daha fazladır. Özellikle kadın hastalar erkek doktorlara gitmeyip kadın cerrah ararlar, kadın genel cerrahi uzmanı sayısı fazla olmadığından buluncaya kadar zaman kaybederler. Çoğu zaman aynı şikayeti yaşamış tanıdıklarından, eczanelerden ilaç ismi alırlar yada tamamen ticari amaçlarla çıkarılan bilimsellikten uzak, reklamı yapılan bazı bitkisel olduğu iddia edilen ilaçlardan kullanırlar. Hastalar genellikle çok ağrılı olduğunda dayanamadıklarında ya da kanama fazla geldiğinde korkudan hekime başvururlar, o zaman bile muayene olmaksızın basur ilacı yazması istenir. Bu nedenle hastalık iyi huylu ise ilerlemiş yada kronikleştiğinde, kötü huylu ise ileri evrede tespit edilirler. Teşhisin gecikmesi tedavinin zorlaşmasına ve tedaviye bağlı yan etkilerin (komplikasyonların) fazla olmasına yani tedavinin başarısının az olmasına sebep olabilir.

Anüs hastalıkları çoklukla iyi huylu olmasına rağmen hastalar açısından çektiricidir. Şiddetli ağrı, kanama, akıntı gibi  şikayetlere sebep olarak  hastayı bezdirir. Nüks etme ihtimali olan hastalıklar olduğundan çoğu hasta mükerrer defa ameliyat olmuştur. Doktor açısından da çok sevilen, tatmin edici hastalıklardan değildir, çoğu hekim arkadaşlar daha ciddi, hayati tehlikesi olan, daha prestijli hastalıklara ve ameliyatlara ilgi duyduklarından anüs hastalıkları büyük hastanelerde bile ihmal edilebilir.

Makat hastalıkıları hakkında hastaların bazı yanlış inanışları vardır:

*Hastalar anüs bölgesinde yaşadıkları tüm sorunlara basur adını verir.

*Fissür, siğiller, kaşıntı, fistül, apse hemoroid zannedilir.

*Hemoroidal hastalık tromboze olmadıkça ağrı yapmaz.

*Ağrısı olan ve hemoroid zannedilen hastaların büyük bir kısmında fissür vardır.

*Rektum kanseri olanların yarısından çoğu ‘bende uzun süredir basur var’ diyerek gelir.

Makatın İyi Huylu  Hastalıkları:

1-Hemoroid (basur)

2-Anal fissür (çatlak)makattan kanama

3-Kondyloma acuminata (Anal kondilom)

4-Perianal apse (makatta apse)

5-Perianal fistül,

6-Anal hematom,

7-Anal polip,

8-Pruritis ani (anal kaşıntı),

9-Venöz göllenme (genellikle hastalık olarak değerlendirilmez)

10-Anal  inkontinans (gaz ve dışkı kaçırma, tutamama)

11-Rektit ve rektal soliter ülser (barsak hastalıkları kapsamında incelenir).

12-Anal prolapsus, rektal prolapsus (barsağın son kısmının makattan dışarıya doğru sarkması)

13-Pilonidal Sinüs (Kıl dönmesi) (Makatta  olmamakla birlikte bu bölgenin hastalıklarıyla  birlikte incelenir)

Makatın Kötü Huylu Hastalıkları:

1-Anüs ve anal kanal kanserleri,

2-Rektum kanserleri.

 

                Anal bölge hastalıklarında ne gibi belirtiler görülür?

     Buradaki hastalıklarda görülen belirtilerin çoğu hem iyi, hem kötü hastalıklarda  görülebilen belirtilerdir. Halk arasında bütün şikayetler basur nedeniyle olduğu zannedilir ve kulaktan duyma ilaçlarla geçiştirilmeye çalışılır. Ancak bazen doktor muayenesiyle bile bir şey söylemek mümkün olmaz, anoskopi, kolonoskopi gibi ek tetkiklere ihtiyaç duyulur. Zaman zaman hasta doktora gittiğinde bile muayene olmak istemez, bu nedenle hastanın mahremiyetini koruyacak şekilde muayene ortamı sağlamak gereklidir. Muayene olurken hem hastanın hem doktorun kendini rahat hissedebilmesi için doktorun yanında bir sağlık elemanı bulunmalıdır, maalesef ülkemiz koşullarında bu pek mümkün olmamaktadır.

      Makattan  şikayeti olan hastalarda çok büyük oranda iyi seyirli hastalıklar tespit edilse de makat bölgesinin kötü hastalıkları, bağırsak kanserleri  de olabileceğinden doktora erken gitmek önemlidir.

      Makatta ağrı ve kanama  hastayı hekime getiren en önemli şikayetlerdir. Ağrıya dayanamadığından, kanama nedeniyle de kötü hastalıktan korktuğundan doktora başvurur.

   Makatta ağrı:  Makatta apse, boğulmuş (tromboze ) hemoroid, fissürde  sıklıkla görülür. Çoğunlukla apsede acil müdahale edilmesi gerekeceğinden doktora erken başvuru önemlidir, aksi taktirde makat gangrenine kadar giden kötü sonuçlara yol açabilir. Nadiren  ilerlemiş makat kanserlerinde görülür.

    Makattan kan gelmesi: Hemoroid, fissür, iltihabi barsak hastalıklarında, barsak ülserleri gibi iyi hastalıklarda  görülebileceği gibi makatın ve bağırsağın kanserlerinde de görülür. Eğer muayenede  kanamayı izah eden bir durum görülemiyorsa, kan dışkıya karışıksa, ailede bağırsak kanseri anamnezi varsa, hasta 40 yaşının üzerindeyse, diğer belirtilerle birlikte değerlendirilip mutlaka anoskopi, kolonoskopi yapılmalıdır.

   Makattan akıntı: En sık  fistülde görülür. Barsağın iltihabi hastalıkları, barsağın iyi ve kötü tümörleri, kanaldaki bezlerin iltihaplarında  görülebilir. Siğilde de ıslaklık tarzında akıntı görülebilir.

   Makatta şişlik: Tromboze hemoroid, 3 ve 4.derecede hemoroid, anüsteki apseler, prolapsus (barsağın makatın dışına sarkması), makat tümörleri, anal kanal polipleri gibi hastalıklarda görülür.

  Makatta yanma: Anal fissür, hemoroid, fistül nedeniyle oluşan  akıntı, dermatit gibi sebepleri vardır. Dışkılamadan sonra uzun süre rahatsız eder.

   Makatta kaşıntı:Makatın yetersiz temizliği veya aşırı yıkama, anal kondilom, akıntı, mantar enfeksiyonu, dermatitler, barsak parazitleri, makat kanserlerinde görülür.

  Dışkı kaçırma: Geçirilmiş anüs ameliyatları, sinirsel hastalıklar, obesite, doğumda makat adelelerinin yırtılması gibi sebepleri vardır.

   Dışkılama alışkanlığının değişmesi: Barsak kanserleri, ciddi duygusal oynamalar, beslenme düzeninde değişmelerde görülebilir.

  Tenesm (dışkısı yokken varmış gibi hissetme): Makat kanserleri, kolitler, rektit (bağırsağın son kısmının iltihabı, ödemi).

  Bu belirtilerden birkaçı birlikte görülebilir. Hastadan alınan bilgiler doğrultusunda dikkatli bir muayene çoğunlukla teşhis koydurur. Muayenede öncelikle gözle bakılır, parmakla muayene (tuşe rektal) yapılır. Mutlaka  anoskopla bakılmalıdır. Rahatlıkla muayenehane koşullarında yapılabilir, anoskopta anal kanal ve barsağın son 10 cm.lik alanı görerek değerlendirilir.Tüm bunlarla şikayetler izah edilemiyorsa ve hasta bazı risk faktörleri taşıyorsa  kolonoskopi mutlaka yapılmalıdır.

Makat hastalıkları ile ilgili merak ettiğiniz tüm hususlara https://www.makathastaliklari.net sitesinden ulaşabilirsiniz. Bana sorularınızı bu siteden de iletebilirsiniz.

502 Comments

Add a Comment
  1. Merhaba,
    Ben 26 yaşında bir bayanım, tuvalete çıktığımda basur oluşuyordu her zaman değil sadece kendimi üşüttüğüm zamanlarda, normalde dışarıda herhangi bir çıkıntı olmuyor. Bu durum 8-9 senedir var. 2 senedir tuvalet kağıdında 4-5 ayda bir kan görüyordum. 9 ay kadar önce iki hafta süre boyunca tuveletimi yaptığımda su gibi kanama oldu. Ancak son bir aydır tuvaletimi yaparken su gibi kanama oluşuyor, her tuvalete gidişte değil 3-4 günde bir oluyor. İki senedir yoğun duygu değişimleri ve stres yaşadım bunun etkisi olabilir mi? Önemli bir durum var mıdır yoksa basur ve çatlak sebebi ile midir? Hiç doktora bu konu ile ilgili gitmedim. Bilgilendirme için şimdiden teşekkür ederim.

    1. Giderek artan bir kanamadan bahsediyorsunuz. Duygu durum değişikliğinde kabızlık- ishal gibi şeyler yaşıyorsanız hemoroid, fissür gibi hastalıklar olabilir.Yaşınız genç olduğundan kanser ilk akla gelen hastalık değildir. Ama ailenizdeki kanser durumunu, diğer şikayetlerinizi bilmeden ve en önemlisi muayene etmeden bir şey söylemek doğru değil. Kanama mutlaka muayene ile nereden kanadığının tespit edilmesini gerektiren bir şikayettir. Muayenede anoskopla içeriye bakılabilirse teşhis poliklinik koşullarında konulabilir. Muayenede bir hastaılk tespit edilemezse kolonoskopi gerekebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Op. Dr. Seher ŞİRİN © 2018

Sizi Aramamızı İster misiniz?