Makat Muayenesi Nasıl Yapılır?

Makat Muayenesi Neden Önemlidir?

Makat Hastalıkları, muayeneyle kolayca teşhis konulabilen hastalıklardır.

Makat bölgesine ait şikayetler hasta tarafından kolaylıkla fark edilebilen şikayetlerdir. Anal bölge ağrı açısından hassas bir bölge olduğundan hastalık daha erken aşamadayken ağrı nedeniyle fark edecektir. Kanama tuvaletten sonra bakıp dikkat etmese bile silince  peçetede fark eder. Akıntı çamaşırını kirletip ıslatacağından, kaşıntı ciddi rahatsızlık vereceğinden hastanın haberinin olmaması mümkün değildir.

Yani anal bölge hastalıkları erken dönemde hastanın farkında olabileceği sinyalleri verir. Bu erken teşhis için bulunmaz bir nimettir.

Makat bölgesine ait şikayetleri yapan hastalıkların çok büyük bir kısmı  ek tetkik gerekmeden yalnız muayeneyle kolaylıkla teşhis konabilmektedir. Çok az bir kısmında ek tetkik gerekebilir. Örneğin fistülde çoğunlukla muayeneyle teşhis konulduğu halde tipi, boyutu hakkında bilgi edinmek için MR yapılması gerekebilir.

Anal bölge hastalıklarının yaptığı şikayetler birbirine benzediğinden muayene şarttır. Anüs muayenesi mutlaka proktoloji (makat hastalıkları) konusunda deneyimli bir genel cerrahi uzmanı tarafından yapılmalıdır.

Gerek şikayetlerinin erkenden ortaya çıkmasıyla gerek hastalığın bu kadar kolay  tespit edilmesiyle anüs hastalıklarının her zaman erken teşhis edilmesi beklenir. Maalesef  çoğu zaman geç teşhis konulur. Hastalar bazen önemsemezler. Çok büyük kısmı utanma ve muayenenin itici olması nedeniyle  muayeneye gelmezler, hastalık ilerlediğinde, canlarına tak ettiğinde muayeneye gelirler. Bu aşamada da hastalık çoğu zaman ilaçla tedavi aşamasını geçip ameliyat aşamasına gelmiştir.

Makat Muayenesi Nasıl Yapılır?

Hasta muayene odasına alınır. Hastayla birlikte hasta yakını alınmamalıdır. Bazen yakınlarından birisi odaya girmek ister. Çoğunlukla anne ya da kız kardeş bile olsa hasta, yakınının girmesini istemez ve bunu açıkça onların yanında ifade edemez.

Odada bir yardımcı eleman mutlaka olmalıdır. Bu hem muayenede pozisyonda, araç gereç vermede yardım etmek için hem de hastanın özellikle erkek doktorla yalnız kalmayarak  kendini rahat hissetmesi için gereklidir.

basur-muayeneyan-muayene

Muayene, genellikle diz dirsek pozisyonu dediğimiz pozisyonda yapılır. Dizlerinin üzerinde öne eğilerek secde haline gelir gibi, beli çökerterek ve makatı yukarı doğru tutarak yapılan bir pozisyondur. Diz problemi yaşayanlar, ileri dönem gebeler, yaşlılar, ağrıdan dolayı bayılma riski taşıyanlarda sol yan-cenin pozisyonu tercih edilebilir. Hasta sol tarafına yatarak dizini ve başını karnına doğru çeker.

 1) İnspeksiyon (Gözle Muayene):

Anüs gerektiği kadar açılarak makatın dış kısmında olan hemoroid memesi, kanamalı lezyon, siğil gibi lezyonlar, çatlak, iltihaplı delik (fistül) kolaylıkla görülür, hastalıkların çok büyük kısmı gözle muayeneyle tespit edilebilir. Örneğin dış hemoroidler, fissür, kondilom, dermatit, fistül, apse gibi hastalıklar görülebilir. Fakat hastalığın tam olarak değerlendirilebilmesi için yeterli gelmez.

2) Parmakla Muayene (Rektal tuşe):

Hastaların sıklıkla korktuğu, çekindiği, bazen ağrı duyduğu bir muayenedir. Anüs muayenesinde mutlaka ve mutlaka yapılması gereken bir muayenedir. Anal kanalın (makatın girişinin iç kısmının şişlikleri, tümörleri, iltihabı, siğilleri, çatlağı, fistül yolu nedbesi hissedilir. Bağırsağın son kısmında iç hemoroidler (bazen hissedilmeyebilir), fistül iç deliği (bazen hissedilmeyebilir),  kondilomlar, tümörler, apseler parmakla hissedilir.

3) Anoskop Muayenesi:

Çoğu polikliniklerde  ihmal edilen ama olması gerekli çok faydalı muayene yöntemidir. Anüs kanalının ve bağırsağın son 10 cm.lik kısmının gözle görülebilmesini sağlar. Parmakla hissettiğimiz durumların gözle görülmesi teşhisi kesinleştirir. İç hemoroidler, makatta ve bağırsakta olan kondilomlar (siğil), çatlak,barsak (rektum) kanseri, barsak iltihabı varsa bağırsak boşluğundaki kan ve bu kanın yukarıdan gelip gelmediği görülebilir.

anoskop anoskop-muaynesi

Anoskopla görülen lezyonlardan biyopsi alma imkanı da vardır. Örneğin görülen tümörlerden ve iltihaplı barsaktan biyopsi almaya olanak sağlar.

İçerideki hastalıkların tedavi sırasında da anoskopu mutlaka kullanıyoruz. Örneğin iç hemoroidlerin lastik bantla  bağlanması ve laserle (infrared) yakılması, bağırsak ve anal kanaldaki kondlomların yakılması sırasında anoskop kullanıyoruz.

4) Ek Tetkik Yöntemleri:

Bu 3 yöntemle muayeneyle anüs hastalıklarının teşhisi, hangi aşamada olduğu % 98 tespit edilebilir ve tedavi planlanabilir. Teşhisin konulamaması durumunda yada tanısı konulmuş hastalıklar hakkında daha fazla bilgi edinmek için ek tetkikler gerekebilir.

Kolonoskopi: Bazen anüste şikayeti açıklayacak bir hastalık bulunamayabilir. Mesela kanamanın anüsten gelmediği düşünülüyorsa mutlaka kolonoskopi gerekir.

Makatta şikayetini açıklayan bir hastalık bulunsa bile hastanın yaşı, aile öyküsü, kansızlık gibi durumların bulunup bulunmadığı durumlarına göre beraberinde başka bir hastalık olup olmadığını kontrol kolonoskopi ile yapılmalıdır. Örneğin hastanın ailesinde barsak kanseri varsa, 50 yaş üstüyse, derin bir kansızlığı varsa, erkekse hemoroidle birlikte kalın barsağı kanseri bulunabilir. Bu da ancak kolonoskopiyle tespit edilir.

Anoskopla muayenede bağırsağın son kısmında tümör veya iltihap varsa bağırsağın diğer bölümlerini kontrol etmek gerekir, bu nedenle kolonoskopi yapılmalıdır.

MR (manyetik rezonans), BT (tomografi) ve Ultrasonografi: Makat ağrısında apse derindeyse muayenede saptanmadıysa  veya tümör varsa tümörün etraf dokulara yapışıklığını ve tümör evresini tespit etmek amacıyla bu tetkikler yapılmalıdır. Makat fistülünün de  kompleks olup olmadığı veya fistülün yolu hakkında bilgi almaya MR (manyetik rezonans) yardımcı olur.

107 Comments

Add a Comment
  1. Merhaba hocam benim size bir sorum olacaktı bende rektosel vardı geçen sene ameliyat oldum ama iyilesemedim daha sonra başka doktora gittim rektosel nuks etmişti ve bağırsak sarkması varmış yalnız sarkma dışarı çıkmıyordu doktorum bağırsağın makata yığılmış dedi karından girip yapacağız dedi laparoskopik mesh rektopeksi ameliyati yapıldı şuan on gün oldu vajinada ve makatta çok ağrım var ayrıca sulu besleniyorum su içiyorum ve dupalac şurup icmeme rağmen dışkılama tam olarak yapamıyorum biraz cikiyo gerisi makatta kaliyo netten biraz araştırdım bu ameliyat başarısı düşük bı ameliyat mis gerçekten oylemi hocam benim şuan bu yaşadıklarım normalmi on gün oldu zamanla düzelir mi cevap verirseniz çok sevinirim şimdiden teşekkürler

    1. Rektosel ameliyatı çoğunlukla vajina duvarı da tamir edilerek yapılır. Prolapsusta ise anüsün dışına kalın bağırsağın son kısmı tam kat olarak yani bağırsağın tüm duvar katlarıyla beraber dışarı çıkma vardır. Sizdeki önceki durumu tam bilemediğim için ameliyat hakkında bir şey diyemem. Ama içeriden rektopeksi başarı oranı o kadar düşük olmayan hatta yüksek olan bir ameliyat şeklidir. 10 gün de iyileşmeniz için az bir süre. Her ameliyattan sonra bazı olumsuz durumlar olabilir. Sizde böyle bir durumun gelişip gelişmediği ile ilgili olarak doktorunuza kontrole gitmenizde fayda var.

  2. merhaba hocam gebe kişilerde hemoroid tedavisi oluna bilinir mi ?

    1. Gebe kişilerde hemoroid tedavisi yapılabilir. Fakat çok kanamadığı,ciddi kan kaybı olmadığı sürece yapmaktan kaçınıyorum. Anestezi (lokal bile olsa),stres,anoskopun içeride rahime baskısı, kullanacağı ilaçlar bebek için ayrıca bir yüktür. Ay Ağrı varsa pıhtılaşma ya da akut hemoroid atak var demektir,bu durumda ise ameliyat ya da müdahale gerekmez. Ayrıca hemoroide sebep olan faktörler devam ettiğinden (başta karın içi basıncının artması ) tedavi başarısı daha düşük olacaktır.

  3. Merhaba hocam ben dışkı çıkarırken cok zorlanıyorum bir doktora gittim makatın dar dedi krem verdi faydasi olmuyor ne yapmam gerekir.Tesekkurler

    1. Daha önce makattan hemoroid dibi hastalıklardan ameliyat olmadıysanız, tümör gibi kitle yoksa makat darlığı büyük olasılıkla makat çatlağı nedeniyle makat kasında kasılma olması nedeniyldir. Anal fissürde yani çatlakta hastalığın süresi uzadıkça makat kasında kasılma olur ve makat daralır. Tedavisi ameliyat ya da ameliyat kadar başarı gösteren ve 1 dakikada yapılabilen botox enjeksiyonudur. Kesin tedavi önerisi ve kesin teşhis için muayene etmek gerekir.

  4. Ameliyata bağlı makat daralması ameliyat yerinin nedbe yapmasıyla oluşur. Hastanın dışkısı çok ince,neredeyse kurşun kalem kalınlığındadır. Karında şişkinliği vardır.Parmak muayenesi ile anlaşılır. Parmak ya zorlukla girer ya da muayene bile yapılamaz. Muayenede nedbe dokusu da hissedilir. Anal manometreye çoğunlukla gerek duyulmaz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Op. Dr. Seher ŞİRİN © 2018