Hemoroid Nedir? Sebepleri Nelerdir?

HEMOROİD HASTALIĞI NEDİR?

Hemoroid hastalığı yüzlerce yıldan beri bilinmektedir ve eski yıllarda pirinç lapası gibi tedaviler uygulanmıştır. Bugün bu tedavilerin tabii ki geçerliliği yoktur.

250px-Hemorrhoid (1)Tüm makattaki şişlikler ya da makattaki kanama hemoroidden diye düşünülür. Çoğunlukla hastalar komşu tavsiyesi ya da internetten alınan önerilerle tedavi olmaya çalışırlar. Halk arasında mayasıl ya da basur olarak bilinir.

Hastalar çoğunlukla makattaki bütün şikayetleri basur zannederler. Bu nedenle toplumda yaygınlığı tam olarak değerlendirilemese bile  en çok görülen makat hastalığıdır. Erişkinlerin yaklaşık % 45 inin hayatının bir döneminde hemoroid olduğu tesbit edilmiştir. Belirtiler en çok 45-65 yaşları arasında görülür.Kadın-erkek görülme oranı eşittir. Ancak kadınlarda hamilelik döneminde artış görülür, çoğu zaman ilk şikayetler gebelikle ortaya çıkar.

Bu kadar sık  görülen hastalığın bir kısmının ilaç tedavisi, bir kısmının ameliyat, bir kısmının  cerrahi dışı yöntemlerle tedavi olduğu düşünülürse  toplumlarda sosyal güvenlik açısından yük getirmektedir. Bu nedenle tedaviden çok korunmaya yönelik önlemler alınmalıdır.

          Basur nedir?

Makat bölgesindeki toplardamarların genişleyerek kanla dolmasıdır. Normalde atardamarlarla gelen kan  toplardamarlardan sorunsuz şekilde geri döner. Birtakım faktörlerin etkisiyle (kabızlık, gebelik, ıkınma vs) geri dönüşüm engellenirse damarlarda kan toplanarak genişleme oluşur. Bu durum uzun süre devam ettiğinde damar etrafındaki destek dokuları bozulduğundan damarlar eski haline dönemez. Böylece damar devamlı şiş, gergin ve kanla dolu görülür. Bu durum hemoroidal hastalıktır.

Hemoroidal damarlar bağırsağın son kısmında katı dışkı bekletilmesiyle yada dışkılarken makatı sıkan adalelerin (sfinkterlerin) gevşeyememesi nedeniyle şişer. Bu durumum da hastalığın oluşmasına yol açar.

Hemoroidlerin 3-4. evrelerinde anüsün dışına da çıkan genişlemiş toplardamarlar vardır. Bu hastaların büyük kısmında kalın bağırsağın son kısmının (rektum) mukoza dediğimiz  iç yüzey örtüsü de beraberinde dışarıya çıkarlar. Bu duruma mukoza prolapsusu denir. Hemoroidlere çoğu zaman mukoza prolapsusu da eşlik eder.

Basur neden olur?  Hemoroide  kimler yatkındır?

-Gebelik: İki mekanizmayla hemoroid gelişmesine yol açar. Karın içi basıncı giderek artar, toplar damardaki  kanın kalbe dönüşü zorlaşır. Anüs etrafındaki damarlar hemoroid halinde ortaya çıkar.

Gebelerde çoğu zaman psikolojik nedenlerle beslenme düzeni değişir, hareket azalır. Bu da kabızlığa neden olur. Kabızlık hemoroid ve diğer makat hastalıklarının artmasını sağlayan bir faktördür.

-Karın içi basınçta artış: Gebelik, zorlanma, ıkınma, karın içinde sıvı veya kitle olması toplar damarda kan birikmesine neden olur. Karın içindeki tümörler (yumurtalık, periton, karaciğer kanserleri gibi) bağırsak üzerine yaptıkları bası ile dışkının bağırsaktaki geçişin yavaşlatır. Ayrıca ileri evre kanserlerinde karın içinde biriken sıvı da hemoroidin oluşmasına sebep olur.

-Kabızlık: Kabızlığın çok fazla sebebi olsa da çoğunlukla sebep yanlış beslenme ve dışkılama alışkanlığı, hareketin az olmasına dayanan yanlış yaşam tarzıdır. Ani gelişmiş kabızlıklarda hastalık, fiziksel bir sebep aranmalıdır. Kronik kabızlık bitkisel liflerden fakir beslenenler ve az su içenlerde, hareketi az olanlarda kabızlık sık görülür. Beraberinde ıkınma da fazla olur. Kabızlık hemoroidin oluşmasında en önemli faktörlerden biridir.

-İshal: kabızlık kadar ishal de hemoroid oluşmasında etkilidir. Sık sık dışkılamak, tuvalette uzun süre kalmak, ıkınarak dışkılamak basura sebep olabildiği gibi fissür, anal hematom, anal dermatit gibi başka hastalıklara da sebebiyet verir.

Genetik yatkınlığı olanlarda risk fazladır. Aynı ailede birden fazla hemoroid hastasının olduğu sıklıkla görülür.

Pozisyon: Uzun süre ayakta kalanlarda ve oturarak çalışanlarda sıktır. Örneğin şöförlerde  sık görülür.

Tuvalet alışkanlığı doğru olmayanlarda  ve tuvalette uzun süre kalanlarda ve tuvalette ıkınanlarda sıktır.

-Diğer nedenler: Obesite, sigara kullanımı, sıcak banyo, sedanter yaşam, ağır ishal, kronik öksürük ve akciğer hastalıkları, ağır spor yapanlar, ağır kaldıranlar risk altındadır.    *Obezitede damar basıncı normal kişilere göre daha fazladır. Ayrıca obez kişilerde beslenme liften fakir hamur işine dayalıdır. Hareket çok daha azdır dolayısıyla kabızlık fazladır. Karın içindeki yağların fazlalığına bağlı olarak karın içi basıncı yüksektir. Yani obesitede birden çok faktör rol oynar.

-Ağır spor yapanlar: Halter kaldıranlar, uzun ve ağır spor yapanlarda karın içi basıncının artmasına bağlı olarak hemoroide sık rastlanır.

-Tümörler: Karın içi tümörleri ve rektum (bağırsağın son kısmı) tümörleri, karaciğer sirozu hemoroide sebep olabilir. Sirozda karın içindeki basıncın yanı sıra karın ön duvarında, makatta ve yemek borusu içindeki toplar damarlarda genişlemeler görülür.

-İltihabi Bağırsak hastalıkları: Daha nadir görülen sebeplerdendir. Ülseratif kolit ya da crohn hastalığında ishal nedeniyle sık ve ıkınarak dışkılama vardır. Tedavi esas hastalığı tedaviye yönelik olmalıdır.

-Anal ilişki: Travmatik etkiyle anüste toplardamarların etrafındaki destek dokuyu zayıflatır.

-Yaşlılık: Yaş ilerlemesiyle tüm vücuttaki bağ ve destek dokusunun zayıflaması gibi hemoroidal damarların etrafında ve anüsteki destek dokusunda zayıflama olduğundan hemoroidin oluşması kolaylaşır.

iç Hemoroidin Evreleri (Basurun dereceleri)

1.derecede: Anal kanal çizgisinin üzerinde damar genişlemesidir. Damar yer değiştirmemiştir. Genellikle kanamayla belli eder. Kanama yapmazsa farkına varılmaz. Ağrı yapmaz.  Çoğu zaman parmakla muayenede (rektal tuşe ) tespit edilemez. Anoskop muayenesinde görülebilir. Bazı sebeplerin ortadan kaldırılmasıyla ilgili basit önlemlerle ve bazı ilaçlarla  geçer. Örneğin lifli gıdalar tüketerek, bol su içerek ve hareket artırılarak  kabızlığın ve ıkınmanın önlenmesi hemoroidin düzelmesini sağlayabilir.

2.derecede: Anal kanalın üzerinde damar dahada genişlemiştir. Dışkılamayla anüs kanalının içine doğru sarkar ve kendiliğinden içeri girer. Anüs çizgisinin altına inmez, tam dışarı sarkmaz. Ikınmakla çıkmaya meyleder. Ağrı yapmaz. Anoskopla görülebilir. Çoğunlukla ilaç tedavisi ile geçer. Kanama gibi şikayetleri varsa ve tedaviye cevap vermeyen durumlarda lastik bantla boğma ve infrared koagülasyon tedavisine iyi cevap verir.

3.derecede: Ikınmakla, tuvaletten sonra dışarı çıkan basur memelerini elle içeri itmek gerekir. Biraz ilerlediğinde öksürmekle, ıkınmakla da basur memeleri dışarı çıkabilir.İlaç tedavisine cevap vermez. Kanama, şişlik gibi semptomlar hafif gerileyebilir, ancak hemoroidal damarlar tam olarak tedavi olmaz. Cerrahi veya cerrahi dışı yöntemlerle tedavi edilir.

4.derecede: Dışarı çıkmış basur memeleri artık elle de içeri itilemez. Dışarıdaki memelerin içinde kolaylıkla pıhtı oluşur (tromboz) ve şiddetli ağrı görülür. Üzerinde erezyon ve aşınmalar olursa ciddi kanamalar olur. Genellikle cerrahi tedavi gerekir.  Cerrahi tedaviden önce bir süre ilaç tedavisi ile ödem ve tromboz geriletilmelidir.       

hemoroit

Hemoroid Tedavisi Nasıl Olur?

  1. ve 2. evre hemoroidlerde kanama yoksa bazı önlemlerle ve bazı ilaçlarla tedavi edilebilirler. Kanama yapan 2. derecede hemoroidler ve 3. derecede iç hemoroidlerde lastik bantla boğma (RBL) ve infrared koagülasyon (IRC)  gibi ameliyatsız, poliklinik koşullarında yani hastaneye yatmadan yapılabilen tedaviler yapılması ideal tedavidir. İleri evre yani 4. derecede hemoroidlerde THD, Longo, klasik cerrahi ameliyatlar uygulanabilir. THD diğerlerine göre daha çok tercih edilen bir yöntemdir.

 

22 Comments

Add a Comment
  1. Merhabalar hocam benim makatta kanama oluyor dışkılama sırasında yaklaşık 1 senedir devam ediyor kolonoskopi yaptırdım herhangi birşey olmadığını söyledi ler ama kanama devam ediyor

    1. Kolonoskopide kanama yapan lezyon yoksa anal kanalda fissürden ya da içerideki hemoroidlerden olma ihtimali yüksek. Bazen kolonoskopide bu durumlar göz ardı edilebiliyor. Hemoroid varsa ıkındığınız zaman olan bir kanama şeklinde görülebilir. Kabız kalmayın, sert dışkılamayın. Tuvalette fazla uzun kalmayın, ıkınmayın. aspirin gibi kan sulandırıcı kullanıyorsanız o da kanama yapabiir. kanama devam ederse tekrar muayene olun. Muayene sırasında imkan varsa, anoskopla bakılabilirse daha iyi olur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Op. Dr. Seher ŞİRİN © 2018

Sizi Aramamızı İster misiniz?